آموزش مزاج شناسی (بلغمی، سوداوی، دموی، صفراوی). مزاج شما کدام است؟

لاغری با طب سنتی و دمنوش های گیاهی کاهش وزن
لاغری با طب سنتی و با استفاده از دمنوش های گیاهی موثر در کاهش وزن
آوریل 4, 2019
خرید دمنوش نیوشا - خرید چای
نکاتی در مورد خرید دمنوش
ژوئن 29, 2019
تست مزاج شناسی برای تشخیص مزاج افراد

تست مزاج شناسی برای تشخیص مزاج افراد

تشخیص مزاج و شناخت طبع بدن، تنها با پاسخ به چند سوال ساده

مزاج شناسی پایه تمامی درمان هایی است که بر پایه طب سنتی، گیاهان دارویی و استفاده از دمنوش صورت میگیرند. تشخیص مزاج و شناخت طبع بدن یک موضوع کاملا تخصصی و پیچیده است. اما در این مقاله قصد داریم با ارائه مهم ترین نکات در شناخت مزاج هر فرد، شما را با یک تست مزاج شناسی ساده و قابل انجام برای عموم آشنا کنیم که می توانید برای تعیین مزاج از آن استفاده کنید. . به طور کلی هر فرد با با یک ویژگی منحصربفرد مزاجی متولد می شود. این ویژگی های مزاجی تمامی جنیه های زندگی این فرد اعم از فیزیکی و فکری را تحت تاثیر قرار می دهند. بسته به اینکه کدام یک از اخلاط چهارگانه باعث برهم خورد تعادل طبع و مزاج فرد شده باشد، بیماری ها و حالات جسمی و روحی خاصی برای فرد حاصل می شود که با اصلاح مزاج می توان آن مشکلات جسمی را رفع نمود و سلامت و نشاط را به زندگی فرد بازگرداند.

تاثیر مزاج شناسی و شناخت طبع بدن در زندگی و سلامت فرد

بسته به اینکه مزاج و طبع بدن شما چگونه باشد و هر کدام از اخلاط چهارگانه به چه میزان در بدن شما وجود داشته باشند، ویژگی های زیستی شما و علایق شما متغثیر خواهد بود. همانطور که میزان این اخلاط چهارگانه می توانند ویژگی های جسمی و رفتاری متفاوتی را در فرد ایجاد کنند، نوع تغذیه، خواب و بیداری، محل زندگی و … نیز می تواند طبع بدن فرد را تحت تاثیر قرار داده و تغییراتی در طبع بدن وی ایجاد کند.

بسیار دیده اید که افرادی حتی با خوردن یک خرما بدنشان جوش می زند. غذای نامناسب با مزاج شما می تواند موجب تغییرات خواب، حالت عصبی، اختلال حافظه، اختلال هضم، اختلال دفع، عوارض پوستی، نشانه های درگیری کبد و قلب و اندام های تناسلی را نشان دهد. با استفاده از علم مزاج شناسی می توان برای جلوگیری از چنین مشکلاتی، در انتخاب غذا و رفتار بهتر عمل کرد. نوع نوشیدنی ها، لباس ها، هوای استنشاقی، استراحت روزانه و چگونگی دفع و حالتهای عصبی و روانی، مستقیما مرتبط با حالات طبیعی یا مزاجی است، بنابراین برای داشتن زندگی سالم و طبیعی، و آرامش روحی، همه ما نیازمند به شناخت مزاج یا طبیعت خود و در نهایت علم مزاج شناسی هستیم.

 

چه عواملی در تغییر طبع بدن موثرند؟

در علم مزاج شناسی، طبع بدن تحت عوامل مختلفی می تواند تغییر کند. در ادامه تعدادی از عواملی که باعث تغییر طبع بدن می شوند برمیشماریم. چنانه ایجاد تغییرات در طبع بدن به صورت ارادی و با تغییر در بخشی از عادات و برنامه های غذایی و محیطی صورت گیرد، اصلاح مزاج صورت گرفته است. شاید باورتان نشود اما حتی نوع و ساختار خانه نیز دارای مزاج و طبع خاصی است. مثلا خانه های گلی، سرد و تر و خانه‌های آهنی و سیمانی، خشک هستند و روی افراد تأثیر می گذارند. همچنین منازل واقع در طبقات بالا، گرم و خشک و طبقات زیرزمین، سرد و تر، مزاج را تغییر می دهد.

 

 

مهم ترین عواملی که باعث ایجاد تغییرات در طبع بدن می شوند عبارتند از:

  • تغییرات در محیط زندگی
  • تغییرات فصل
  • تغییرات در آب و هوا
  • تغییرات در ساعات خواب و بیداری
  • تغییرات سن
  • تغییرات عادات تغذیه ای
  • شغل

شناخت مزاج و طبع خاص هر فصل و تاثیر فصول بر طبع بدن

با توجه به متفاوت بودن شرایط هر فصل، طبع هر فصل متفاوت و خاص خود است. پس به خاطر داشته باشید که در علم مزاج شناسی و طب سنتی حتی از اهمیت طبع فصل ها در تعیین مزاج فرد نباید غافل شد. به دلایل همین تعییرات دمایی و رطوبتی که در فصول مختلف سال ایجاد می شود، فصل‌ها بر بدن انسان تأثیر می‌گذارند و می توانند طبع بدن را تغییر دهند.

 

 

طبع فصل بهار در علم  مزاج شناسی

فصل بهار گرم و تر است و در این فصل افرادی که مزاج گرم و تر دارند (افراد دموی)، خصوصاً اگر در سن رشد باشند، مشکلات بیشتری خواهند داشت، چون حرارت و رطوبت بر مزاج آنها غلبه پیدا می‌کند. فصل بهار خوشایند ترین طبع برای افرادی است که طبع بدن آنها سرد و خشک است.

طبع فصل تابستان در علم مزاج شناسی

فصل تابستان، گرم و خشک است، بنابراین علائم گرمی و خشکی در افراد با مزاج گرم و خشک (صفراوی) که در دوره جوانی هم به سر می‌برند، تشدید می‌شود. در تابستان، این افراد و همچنین افرادی که فعالیت زیادی دارند، بهتر است بیشتر غذاهای سرد و تر مصرف کنند و به خصوص افرادی که مزاج گرم و خشک دارند، بهتر است مواد غذایی مانند لبنیات، آب دوغ خیار و آب میوه و هندوانه بخورند. فصل تابستان مناسب ترین فصل برای کسانی است که طبع بدن آنها سرد و تر است.

طبع فصل پاییز در علم مزاج شناسی

فصل پاییز، سرد و خشک است و در این فصل بیماری‌های پوستی مانند اگزما و ترک پوست، خشکی لب‌ها، بواسیر و افسردگی شیوع بیشتری پیدا می‌کند و بهتر است در این فصل بیشتر غذاهای گرم و مرطوب مانند بادام و گوشت گوسفند مصرف شود. فصل پاییز مناسب ترین فصل برای کسانی است که طبع بدن آنها گرم و تر است.

طبع فصل زمستان در علم مزاج شناسی

فصل زمستان دارای طبیعت سرد و تر است و زمینه‌ساز تشدید یا بروز بیماری‌های بلغمی است و به همین علت افراد بالای 50 سال بیشتر در این فصل دچار مشکل می‌شوند.

فصل زمستان مناسب ترین فصل برای کسانی است که طبع بدن آنها گرم و خشک است.

 

شناخت مزاج دوره های مختلف زندگی و تاثیر آن بر مشخصات مزاجی فرد

متخصصین طب سنتی و مزاج شناسی معتقدند که طبع انسان با گذر عمر و افزایش سن تغییر می کند. به عبارتی دیگر هر برهه از زندگی انسان دارای مزاج و طبعی غالب تر از باقی مزاج هایست.

  • از تولد تا ۳۰ سالگی سن رشد است و مزاج گرم و تر است. افراد در این سن مستعد جوش، دمل و خونریزی بینی هستند.
  • از ۳۰ تا ۴۰ سالگی سن جوانی است و گرمی و خشکی بر بدن غلبه دارد.
  • افراد ۳۰ تا ۴۰ سالگی مستعد خشکی و ترک پوست هستند.
  • از ۴۰ تا ۶۰ سالگی را سن میانسالی گویند و مزاج آن سرد و خشک است. این افراد مستعد بیماری های سوداوی مانند بواسیر و واریس و اختلالات فکری هستند و این علائم در فصل پاییز تشدید می‌شود.
  • از ۶۰ سال به بعد را سنین پیری گویند که مزاج آن سرد و تر است و افراد مسن مستعد درد و ورم مفاصل و آلزایمر هستند که در فصل زمستان بیماری های آنها شدت می یابد.

اعداد ذکر شده برای دوره های چهارگانه زندگی انسان عددهای تقریبی هستند و بسته به شرایط می تواند متفاوت باشد. این بازه های زمانی می توانند در شناخت مزاج فرد موثر باشند. چه بسیار افرادی که به علت فشارهای زندگی، زودتر از حد معمول به سن پیری می رسند و چه بسیار افرادی که به علت رعایت شش اصل ضروری برای زندگی سالم دیرتر پیر می شوند و در سنین بالا نیز از توان و انرژی جوانی برخوردار هستند. دانشمندان طب سنتی ایران عمر معمولی انسان ها در دوران اخیر را حدود ۱۲۰ سال می دانند که با رعایت روش صحیح زندگی، به آسانی می توان به آن دست یافت.

شناخت مزاج جنسیت (زن و مرد)

مزاج زنان سردتر از مزاج مردان است به همین علت خانم ها بیشتر از آقایان دچار بیماری های سرد مانند ورم دست و پا، چاقی و درد مفاصل می شوند.

شناخت مزاج موقعیت های جغرافیایی مختلف و تاثیر آن بر مشخصات مزاجی افراد

در علم مزاج شناسی مشاهده شده است که سرزمین هایی که در بالا و پایین استوا قرار دارند، حرارت و رطوبت حداکثری دارند. هرچه از این سرزمین ها دور می شویم از حرارت کاسته می شود و در نهایت سرزمین هایی که در راستای خط استوا قرار دارند، معتدل می‌باشند و این اعتدال برای توسعه و رشد قوای ذهنی و روانی ضروری و مفید است. سرزمین قطب دارای مزاج سرد و خشک است و تقریبا خالی از سکنه می باشد. قسمتی از کشورهایی مانند ایران، چین و آمریکا در منطقه معتدل قرار دارند. نوابغ و حکمای بزرگ معمولا در این اقلیم پرورش یافته و می یابند.

تاثیر موقعیت های مکانی، شهرها و کشورها در تعیین مزاج افراد

مکان های مختلف تاثیرات مهمی در مزاج افراد می گذارند. شرایط مکانی نیز یکی از شرایطی است که بر تعیین مزاج افراد تاثیر می گذارد. انسان که موجودی با اراده است می تواند مکان مناسب برای زندگی خود را انتخاب کند و یا اینکه تاثیرات طولانی آن آب و هوا را بر بدن خود و خانواده‌اش بشناسد تا بتواند با تعدیل آن زندگی خوبی داشته باشد.

خشکی هوا اگر مدیریت نشود در دراز مدت تاثیر خود را روی ساکنین می گذارد و میزان تحریک پذیری عصبی افراد و بی خوابی را بالا می برد. شهرهایی مانند تبریز، اردبیل، زنجان و کرمانشاه کوهستانی محسوب می شوند و معمولاً در اکثر ماه های سال سرد و خشک هستند. تهران نیز کوهستانی است و دارای هوای خشک است و در فصل بهار از خشکی آن کاسته می شود، به همین علت پوست ساکنان تهران و دیگر شهرهای کوهستانی مستعد خشکی و خارش است.

مناطق جنوبی حاشیه خلیج فارس مانند بندرعباس مرطوب می باشند. شهرهایی مانند یزد، کرمان، کاشان و قم که در حاشیه کویر واقع شده اند دارای هوای گرم و خشک هستند و این امر، اراده قوی در ساکنان منطقه ایجاد می نماید. هوای منطقه شمال کشور، در حاشیه دریای مازندران مانند رشت، انزلی و رامسر مرطوب است و فردی که در این محیط زندگی می کند، رطوبت هوا را کسب کرده، وزنش بالا می رود و خوابش افزایش می یابد. ولی در ارتفاعات یا ییلاقات منطقه شمال، مانند ماسوله و کلاردشت از رطوبت هوا کاسته می شود. شیراز هوایی معتدل دارد و مردمانی معتدل، با اخلاق و آرام، ثمره این آب و هواست.

 

شناخت چهار طبع اصلی (اخلاط چهارگانه) و ویژگی های هرطبع (بلغمی، سوداوی، صفراوی و دموی)

پیش از اینکه به معرفی تست مزاج شناسی بپردازیم قصد داریم درباره هر کدام از چهار طبع اصلی توضیح دهیم و ویژگی های اصلی آن را برشماریم.

بدن انسان ها از ترکیب چهار خلط دم، صفرا، سودا و بلغم ساخته می شود. کم یا زیاد شدن هر کدام از این خلط ها در بدن، موجب تغییر شکل در ساختمان بدن، تفاوت در صورت، زیبایی، چاقی یا لاغری، رنگ پوست، شکل و رنگ موها و پنهانی یا آشکاری رگ ها در بدن می شود و نیز توانایی ها و رفتارهای متفاوتی را در انسان به وجود می آورد. به همین دلیل است که هر فردی، دارای اندامی خاص با اشکال گوناگون و تمایلات غذایی، اخلاق، رفتار و علاقه مندی متفاوت است که در تعیین مزاج فرد مورد استفاده قرار میگیرند. در طب سنتی برای مزاج شناسی باید به کوچکترین جزییات نیز توجه شود تا بتوان تشخیص مزاج را به درستی انجام داد.

 

 

معرفی طبع سرد و تر (مزاج بلغمی) و ویژگی های دارندگان این طبع

افرادی بلغمی افرادی هستند که دارای طبیعت سرد و ترند و خلط بلغم در خونشان زیاد است. برای تعیین مزاج افراد بلغمی باید به وجود این نشانه ها توجه داشت. بلغمی ها احساس خستگی زیادی در بدن دارند، بدنشان پف آلود است و چاق هستند. چاقی این این افراد به گونه ای است که بدن آنها دارای بافت چربی زیاد و پرحجم و بافت عضله ای بسایر کم است.

مشکلات گوارشی یکی از رایج ترین مشکلات افراد دارای طبع سرد و تر (بلغمی) است. افراد بلغمی بیشتر دچار نفخ شکم و بیماری های معده می شود. عمل گوارش و هضم غذا در بدن افراد بلغمی به کندی و سخت صورت میگیرد. بلغمی مزاج ها به دلیل داشتن سردی و رطوبت در بدنشان عموما به ورم و درد مفاصل مبتلا می شوند. افراد بلغمی مزاج از نظر میل جنسی کم توان هستند و زود خسته می‌شوند، ولی اصلاح طبع این افراد می‌تواند مشکل را برطرف کند.

خلط بلغم در خون و ریه ساخته می شود و علت به وجود آمدن آن استفاده از خوراکی های سرد و مرطوب و کم بودن حرارت بدن به علل مختلف مانند بیماری، مصرف داروی نامناسب و آب و هوای نامناسب می باشد. بلغم قسمتی از خون است که باعث سفیدی و روشنی رنگ آن می شود. در واقع بلغم جانشین خلط خون است و هرگاه بنا به دلایلی خون از بدن شما خارج شود (مثل ضربه ی چاقو یا بریدگی) بلافاصله بلغم جای خلط خون را می گیرد. از جمله وظایف مهم دیگر بلغم، آمادگی برای ذخیره سازی چربی اضافه و همچنین مرطوب نگهداشتن بدن برای تأمین رطوبت آن و ایجاد شفافیّت و نرمی در پوست می باشد.

 

 

ویژگی های ظاهری شاخص در تعیین مزاج افراد بلغمی

در علم مزاج شناسی و طب سنتی، یکی از راه های شناخت مزاج بلغمی، مشاهده ویژگی های ظاهری زیر در فرد است.

  • در افراد بلغمی فرم کلی صورت و اعضای بدن گرد است.
  • فرم دستان در حالت گره کرده گرد است.
  • زیبایی و تناسب اندام ها و اعضای صورت
  • معمولا گردن بلغمی ها کوتاه است
  • چربی ایجاد شده در بلغمی ها معمولا در قسمت بالاتنه است (چاقی سیبی شکل)
  • پوست سفید، نرم و روشن
  • دندان ای مرتب و گاها ریز و ناخن های سست و شکننده
  • خال های سفید و گوشتی
  • چشم های معمولا ریز، سفید با پف زیر چشم
  • سفید شدن زودرس موها. رنگ موی بلغمی ها معمولا روشن است
  • کند بودن سرعت رشد مو
  • موهای صاف و لخت
  • دارای ریزش موی کلی در سراسر بدن
  • جنس موها نازک و چرب
  • پوست سرد و مرطوب و گاهی همراه با عرق سرد
  • سرد بودن نوک دست و پاها
  • رقیق بودن آب بینی
  • خواب زیاد
  • زبان مرطوب و سفید
  • بزاق زیاد چسبنده
  • عدم تشنگی
  • ترشی طعم دهان
  • معده ی ضعیف و مشکلات گوارشی زیاد
  • نبض ضعیف و کم قدرت و معمولا رگ ها خوابیده و پنهان

بیماری های شایع بلغمی مزاج ها

در بین افراد دارای مزاج بلغمی (بلغمی مزاج ها) بیماری های زیر شیوع بیشتری دارد:

  • سینوزیت
  • تکرر ادرار
  • سنگ کلیه
  • ورم پروستات
  • درد مفاصل
  • مشکلات گوارشی

برای تشخیص مزاج بلغمی به خاطر داشته باشید که بلغمی مزاج ها بدنشان با خوراکی های سرد ناسازگار است. این افراد در زمستان بد حال می شوند، از سرمای کولر فرار می کنند، به بخاری و پوشیدن لباس های گرم علاقه ی زیادی دارند و زود به زود مریض می شوند.

ویژگی های روحی و فکری شاخص برای تعیین مزاج افراد بلغمی

یکی دیگر از راه های تشخیص مزاج بلغمی توجه به حالات روحی و فکری فرد است. افراد بلغمی مزاج عموما دارای حالات روحی زیر هستند:

  • خواب آنها معمولا زیاد و بی کیفیت است
  • خوراک زیاد و معمولا تند غذا میخورند
  • یکی از نشانه های بلغم میل به شیرینی است
  • احساساتی
  • عاشق هارمونی و نظم زیاد
  • این افراد سست اراده و بیحال و کند
  • کم انرژی و تنبل
  • صلح طلب
  • دارای رفتارهای موذیانه (آب زیرکاهند)
  • ترسو و محافظه کار هستند
  • کمتر دعوا می کنند. دیر ولی شدید عصبانی می شوند
  • چرب زبان و شوخ طبع
  • صبور ولی کینه ای
  • فراموشکار
  • دارای میل جنسی ضعیف
  • ظریف و ریزبین

برای درمان بلغمی مزاج‌ها، مصرف غذاهای با طبیعت گرم و خشک توصیه می شود. علت این امر این است که سردی بیمار به وسیله گرمی غذا و رطوبت و تری بیمار با خشکی غذا از بین برود تا در این افراد اصلاح مزاج صورت گیرد. ورزش هایی مانند پیاده روی و ورزش های توپی برای افراد بلغمی مزاج بسیار  مناسب است. فصل تابستان مناسب ترین فصل و فصل زمستان بدترین فصل برای افراد بلغمی مزاج است است.

 

معرفی طبع سرد و خشک (مزاج سوداوی) و ویژگی های دارندگان این طبع

بر اساس علم مزاج شناسی، افراد و چیزهایی که دارای طبع سرد و خشک هستند سوداوی نامیده می شوند. علت به وجود آمدن خلط سودا،  استفاده از غذاهای گرم با رطوبت کم، هضم نشدن درست غذا و باقی ماندن آن در بدن است و در کبد، استخوان، قلب، روده ها و… ساخته می شود. به طور معمول خلط سودا از خوردن زیاد چای، قهوه، نسکافه، بادمجان سرخ کرده، گوشت گاو و گوساله، ماست، دوغ، پنیر، شیرینی و ترشی جات ایجاد می شود. از جمله وظایف مهم سودا، تحریک اشتها، استخوان سازی و تسریع رشد مو و ناخن می باشد.

 

 

ویژگی های ظاهری شاخص برای تعیین مزاج افراد سوداوی

افراد سوداوی مزاج عمدتا دارای ویژگی های زیرند:

  • فرم کلی بدن کشیده و همراه با ظرافت است
  • فرم دست ها در حالت مشت کرده مثلث یا ذوزنقه است
  • به دلیل سردی ممکن است رنگ چشم های آنها رنگی باشد.
  • مزه دهان آنها در صبح شور است
  • اعضای صورت در عین اینکه فرم کشیده ای دارند ریز و ظریفند
  • خون غلیظ و سیاه
  • رنگ پوست از سفید تا تیره متغیر است
  • دارای پوست خشک 
  • گاها دارای دمل های چرکی و مشکلات پوستی مانند کک و مک و یا لک
  • موهای خشک و مجعد
  • خال سیاه و لک های تیره، حساسیّت های پوستی
  • سفید شدن زودرس موها
  • احساس شور یا بی مزه بودن دهان خصوصاً صبح ها
  • سیری زود هنگام
  • حساس به خوردن خوراکی های گرم و خشک یا سرد و خشک
  • امکان ابتلا به یبوست و بواسیر به علت خشکی مزاج
  • سوزش دهانه ی معده
  • دیر به دیر بیمار شدن ولی دارای مشکلات گوارشی زیاد
  • تیره شدن رنگ ادرار
  • کوچک بودن عضلات
  • داشتن مفاصل برجسته
  • گرفتگی های عضلانی، درد سیاتیک، بی خوابی و احساس گزگز شدن در بدن

ویژگی های رفتاری و فکری شاخص در تعیین مزاج افراد سوداوی

از جمله ی ویژگی های رفتاری و روحی بارز برای تشخیص مزاج افراد سوداوی می توان موارد زیر اشاره کرد.

  • در تابستان احساس گرما و در زمستان احساس سرما میکنند
  • انرژثی زیادی دارند
  • وسواسی و ریزبین
  • دارای ترس و دودلی
  • بی حوصلگی و افسردگی
  • منفی نگر، شکاک و مضطرب
  • کنجکاو ( به هر کاری سرک می کشند)
  • مغرور و عصبی
  • فکر و خیال زیاد همراه با غصه و خودخوری
  • زودرنجی
  • بیزاری از سر و صدا، بی قرار، گوشه گیر
  • علاقه مند به حسابگری و مسائل فنی، علاقه مند به کارهای ظریف و هنری
  • لجباز، کینه ای و دارای قهرهای طولانی
  • علاقه ی زیاد به مطرح شدن در رسانه های عمومی
  • تمایل کم به معنویات
  • کم اشتها
  • علاقه مند به کشیدن سیگار
  • همچنین افراد سوداوی مزاج، خود را از همه کس بالاتر می دانند و میل جنسی زیادی دارند.

 

معرفی طبع گرم و خشک (صفراوی مزاج) و ویژگی های دارندگان این طبع

در علم مزاج شناسی، افرادی که دارای طبع غالب گرم و خشک باشند صفراوی مزاج نامیده می شوند. صفرا در لغت به معنای زردی است. این خلط را در قدیم کف خون می گفتند. علت به وجود آمدن خلط صفرا، مصرف غذاهایی با طبع گرم و غذاهای چرب و تند می باشد. از جمله وظایف مهم صفرا، آگاه نمودن فرد از حالت دفع است.

 

 

ویژگی های ظاهری شاخص در تعیین مزاج افراد صفراوی

مهم ترین ویژگی های ظاهری برای شناخت مزاج صفراوی عبارتند:

  • تمامی اعضای بدن آنها فرم کشیده و باریک دارد (دست ها، پاها، انگشتان، تمام اعضای صورت، بینی و ابرو و چشم)
  • دست آنها در حالت مشت کرده فرم مستطیلی و کشیده دارد.
  • حالت چشمان آنها کشیده و گاها آهویی است.
  • لب های آنها می تواند کوچک و یا درشت باشد.
  • افراد صفراوی مزاج دارای پوست گرم و خشک هستند.
  • موهای آنها پرپست و مجعد است که نشان از گرمی و خشکی است.
  • ضخامت تارهای مو معمولا زیاد است. عموما صفراوی مزاج ها دارای موهای زیادی در سطح بدن هستند. بدن پرمویی دارند.
  • رنگ موی صفراوی ها معمولا تیره است.
  • رنگ پوست، زبان و چشم هایشان زرد است. اما می تواند از تیره تا زرد متغیر باشد (به علت صفرا)
  • گردن بلند و کشیده ای دارند
  • استخوان بندی این افراد معمولا درشت است.
  • جوش و آکنه های پوستی
  • خارش و گرمی دست و پا
  • طاسی یا ریزش مو در سنین جوانی
  • احساس خشکی در بینی و لب ها
  • فرورفتگی زیر چشم ها
  • میل به خوردن خوراکی های ترش
  • یبوست و بواسیر به علت خشکی مزاج
  • احساس بی حالی در حمام.
  • رگ های آنها می تواند پنهان یا آشکار باشد اما معمولا در هنگام ظهر رگ ها فرم برجسته میگیرد.
  • داغی کف پاها و خشکی زانو و آرنج و کف پاها
  • لذت بردن از نسیم سرد در افراد صفراوی مزاج دیده می شود.

ویژگی های رفتاری و فکری شاخص برای تعیین مزاج افراد صفراوی

از ویزگی های رفتاری و فکری زیر می توان برای شناخت مزاج صفراوی استفاده کرد:

  • خواب این افراد کم تا متوسط است
  • علاقه به خوردن آب و نوشیدنی
  • علاقه به آب و هوای سرد و خنک
  • اشتها متوسط رو به کم
  • دمدمی مزاج
  • این افراد دارای پشتکار زیاد
  • معتقد به برنامه ریزی در کارها
  • رُک و پرحرف
  • کم حوصله
  • عصبانی، پرخاشگر و خشمگین
  • منفی نگر و لجباز
  • علاقه مند به ادبیات و ریاضیات
  • با اراده
  • عاشق و حساس
  • آینده نگر و دقیق در تصمیم گیری
  • حاضر جواب و با هوش
  • علاقه مند به ورزش های خشن مثل بوکس، کاراته و…

 

معرفی طبع گرم و تر (دموی مزاج) و ویژگی های دارندگان این طبع

در علم مزاج شناسی، دموی ها دارای طبع گرم و تر هستند. علت به وجود آمدن خلط دم، استفاده از خوراکی های متعادل و سازگار با مزاج است و بیشتر در کبد، قلب و رگ ها ساخته می شود. از جمله وظایف مهم خلط دم، جریان داشتن در سراسر بدن، رساندن غذا به قسمت های مختلف بدن و گرم و مرطوب نگه داشتن بدن است.

 

 

ویژگی های ظاهری شاخص برای برای تشخیص مزاج افراد دموی

  • فرم بدن، هیکل و تمام اعضا دموی ها مربع شکل است
  • فرم دست دموی ها در حالت مشت کرده مربعی است.
  • استخوان بندی درشتی دارند و درشت اندام هستند
  • چهارشانه و دارای بدن پهن
  • بدن گوشتی و عضلانی دارند
  • پوست و موی آنها چرب و مرطوب است
  • رگ های برجسته و پری دارند
  • نبض قوی و پرفشار
  • ابروهای پرپشت
  • چشم هایی شبیه گربه سانان
  • رنگ چشم ها معمولا میشی است
  • گردن قطور، کوتاه و متناسبی دارند
  • فرم بینی آنها دارای افتادگی در نوک بینی است
  • سوراخ بینی وسیع (به علت گرمای قلب و کبد)
  • لب و دهن درشت
  • موهای پرپشت و ضخیم
  • منافذ پوست باز
  • رنگ پوست گلگون (وابسته به کیفیت خون)
  • فرم دست ها و نوک انگشتان مربعی
  • مزه دهان در صبح بی مزه یا شیرین
  • اندامی پایدار دارند که نسبت به دوران بلوغشان چندان تغییر نمیکند
  • چاقی افراد دموی معمولا در تمام بدن پخش می شود.

 

ویژگی های رفتاری و فکری شاخص برای تشخیص مزاج دموی

  • علاقه به آب و نوشیدنی
  • علاقه به هوای سرد و خنک
  • زود عصبانی می شوند
  • دمدمی مزاج هستند
  • در کارها عجله دارند
  • افرادی پر انرژی هستند
  • علاقه مند به ادبیات و موسیقی
  • دارای استعداد شاعری
  • شجاع، مهربان، خوش اخلاق، خونگرم و زودجوش
  • خواب و اشتهای آنها متوسط رو به کم است
  • تنوع طلب و بی علاقه به کارهای تکراری
  • دوراندیش
  • دست و دل باز
  • دارای میل جنسی زیاد می باشند.

 

‎تست مزاج شناسی برای تشخیص مزاج در 7 مرحله

‎برای شناخت مزاج، باید در جزییات جسمی، عادات و حالات روحی فرد دقت نمود و به 7 سوال پاسخ داد. از جمله ویژگی هایی که در بدن فرد باید مورد بررسی قرار گیرند عبارتند از:

  1. توجه به ویزگی ها حین لمس بدن
  2. رنگ و کیفیت پوست
  3. ویژگی‌های مو
  4. شکل و خصوصیات اعضای بدن و صورت
  5. خلق و خو و وضعیت فکری و روحی
  6. کیفیت خواب و بیداری
  7. کیفیت و خصوصیات فضولات بدن

نکته مهم در تشخیص مزاج اصولی :

توجه داشته باشید تک تک اندام و اعضای بدن جدای از مزاج کلی حاکم بر بدن دارای مزاجی جداگانه هستند.گاهی ممکن است بعلت غلبه یکی از اخلاط چهارگانه در بدن، حالات متفاوتی در فرد بروز نماید و اختلالی در بخش هایی از بدن ایجاد کند. چنین مواردی ممکن است مزاج شناسی را سخت تر از حالات عادی کنند.

این تست مزاج شناسی برای شناخت مزاج اولیه به کار می آید و بیشتر حالت کلی دارد. برای تشخیص مزاج دقیق تر می توان از ویژگی ها جزئی تر برای شناخت مزاج های چهارگانه که در بالاتر ذکر شد،؛ خصوصا فرم صورت و دست فرد استفاده نمیود.

 

مزاج شناسی از طریق لمس بدن

‎یکی از شیوه‌های پی بردن به گرمی یا سردی مزاج که یکی از مراحل تشخیص نهایی نوع مزاج محسوب می‌شود، لمس کردن بدن است. با لمس بدن توسط فردی که مزاج معتدل داشته باشد می‌توان به نتایج جالبی رسید.

 

 

  • مزاج شناسی صفراوی ها (گرم و خشک): اگر با لمس کردن بدن فرد احساس گرما نمودید ولی خشکی و زبری خفیفی را زیر سرانگشتان دست تان احساس کردید او علاوه بر گرمی، دارای خشکی مزاج است و احتمال صفراوی بودن زیاد است.
  • مزاج شناسی دموی ها (گرم و تر): اگر با لمس کردن بدن فرد احساس گرما نمودید اما این گرمی با نرمی پوست و بافت گوشت آلود بدن نیز همراه بود او دارای یکی از علائم مزاج گرم و مرطوب و یا مزاج گرم و تر (دموی) است.
  • مزاج شناسی بلغمی ها (سرد و تر): اگر با لمس بدن فرد احساس سردی کردید اما این سردی با نرمی پوست و بافت گوشت آلود بدن نیز همراه بود او دارای یکی از علائم مزاج سرد و مرطوب و یا مزاج سرد و تر (بلغمی) است.
  • مزاج شناسی سوداوی ها (سرد و خشک): اگر شما بدن فرد را لمس کردید و احساس سرما نمودید و در عین حال با لمس بافت بدن با سختی و سفتی رو به رو شدید و احساس کردید بافت بدن او خشک است می توانید او را دارای ویژگی های مزاج سرد و خشک (سوداوی) بدانید.

 

توجه به رنگ پوست، گام دوم در انجام تست مزاج شناسی

‎رنگ پوست یکی از علائمی است که متخصصان طب سنتی برای تشخیص نوع مزاج بسیار به آن توجه می کنند. رنگ پوست می تواند نشانه خوبی برای بررسی نوع مزاج و طبع باشد. با مشاهده رنگ پوست نیز می‌توان یکی دیگر از علائم تشخیص مزاج را مورد بررسی قرار داد.  درمانگران طب سنتی برای شناسایی نوع مزاج علاوه بر رنگ پوست به رنگ چشم‌ها و سطح زبان نیز برای شناسایی نوع مزاج افراد توجه می‌کنند.  با وجود این برای شناسایی اولیه نوع مزاج، بررسی وضعیت و رنگ پوست یکی از مهم‌ترین ویژگی‌ها برای تشخیص نوع مزاج است.

رنگ پوست شاخص در تشخیص مزاج های چهارگانه چیست؟

  • اگر فردی پوست سفید رنگ داشته باشد؛ این رنگ یکی از علائم کم خونی و سردی مزاج است.
  •  درصورتی که رنگ پوست فردی قرمز یا مایل به قرمز باشد؛ این مسئله نشان‌دهنده پرخونی او و گرمی مزاج اوست.
  • درصورتی که پوست فردی زرد رنگ یا مایل به زرد بود؛ این مسئله نشان از غلبه صفرا در بدن او و همینطور از نشانه‌های گرمی و خشکی مزاج است.
  •  اگر رنگ فردی تیره، کدر و به‌اصطلاح بادنجانی رنگ بود، این مسئله نشانه غلبه سودا بر مزاج او و یکی از نشانه‌های خشکی و سردی مزاج اوست.
  • اگر رنگ پوست فردی از سفیدی مایل به رنگ گچی بود یا گچی رنگ بود، این مسئله نشان‌دهنده غلبه بلغم در مزاج او و یکی از علائم بروز مزاج سرد و مرطوب در اوست.

 

 

توجه به مدل، ضخامت و رنگ مو، گام سوم در انجام تست مزاج شناسی

گام سوم برای مزاج شناسی و تشخیص مزاج فرد، توجه به نوع و کیفیت مو در بدن فرد است.

یکی از نشانه های بارز برای شناخت مزاج افراد با طبع گرم این است که موهای ضخیم، مجعد و دارای رشد سریع دارند. میزان موهای زائد در بدن افراد گرم مزاج معمولا زیاد است. رنگ موی افراد گرم مزاج عموما و نه لزوما تیره رنگ است.

در تشخیص مزاج از روی مو در افراد سرد مزاج، عموما با موهای کم پشت، نازک، کم رشد و با رنگ روشن مواجه می شویم. میزان موهای زائد در سراسر بدن سردمزاج ها عموما کم است.

 

اهمیت توجه به فرم اندام و اعضا در انجام تست مزاج شناسی

یکی از مهم ترین عوامل در میان شرایط تست مزاج شناسی ، فرم کلی هیکل، بدن، صورت و تمامی دیگر اندام هاست. برای اینکه بتوان در تشخیص مزاج فرد درست عمل نمود باید به فرم اعضای بدن به دقت توجه شود. قد، پهنای شانه، درشتی یا ظرافت استخوان ها، فرم دست، حالات چشم ها، بینی و …. همه و همه می توانند به شناخت مزاج فرد کمک کنند.

 

 

ویژگی های ظاهری برای تشخیص مزاج گرم

  • استخوان بندی درشت
  • قفسه سینه پهن و بزرگ
  • عضلات کلفت و بزرگ
  • اندامها بزرگ
  • نبض قوی
  • عروق برجسته و بزرگ قابل مشاهده

ویزگی های ظاهری برای تشخیص مزاج سرد

  • دارای اندام های کوچک
  • استخوان بندی ریز و ظریف
  • بالاتنه کوچک هستند
  • از دیگر علائم سردی مزاج داشتن نبض ضعیف
  • عضلات ظریف و ضعیف

ویزگی های ظاهری برای تشخیص مزاج خشک

  • افرادی دارای چهره لاغر و پوست به استخوان چسبیده دارای مزاج خشک هستند
  • همچنین افرادی که مفاصل قابل مشاهده و غضروف حنجره و بینی برجسته دارند در گروه افراد دارای مزاج خشک هستند.

 

 

 

تشخیص مزاج بر اساس کیفیت، زمان و میزان خواب و بیداری

‎بررسی میزان خواب افراد در کنار کیفیت و کمیت آن یکی دیگر از فاکتورهایی است که درمانگران طب سنتی برای بررسی و شناخت مزاج افراد از آن بهره‌مند می‌شوند. در علم مزاج شناسی:

  • افرادی که زیاد می‌خوابند، یعنی ساعت خواب آن‌ها از ۸ ساعت بیشتر است دارای سردی و رطوبت مزاج هستند.
  • افرادی که کمتر از ۸ ساعت می‌خوابند و میزان بیداری آن‌ها در طول روز زیاد است دارای گرمی و خشکی مزاج هستند.
  • عموما افراد سرد مزاج دارای نسب به گرم مزاج ها میزان خواب بیشتر و کیفیت خواب پایین تری دارند.

 

توجه به حالات روحی و ویژگی های رفتاری برای شناخت مزاج

توجه به حالات رفتاری، طرز فکر، روحیه، عم و شادی، گرایشات و … می تواند به انجام بهتر تشخیص مزاج کمک کنید. در زیر به بررسی آن دسته از حالات رفتاری شاخصی که در هر کدام از مزاج های سرد و گرم وجود دارند میپردازیم.

حالات رفتاری شاخص افراد دارای مزاج سرد برای شناخت مزاج

افراد سرد مزاج عموما میل به هوای گرم و خوراکی ها شیرین دارند. سرد مزاج ها عموما دارای مشغله و دغدغه های فکری هستند. این افراد بسیار مستعد افسردگی، خودخوری، فکر و خیال و بدبینی هستند. افراد سرد مزاج بیشتر تمایل به نظم و ثبات دارند. افراد سرد مزاج تا حد زیادی افرادی ترسو و محافظ کارند. ریزبینی، وسواس و بدگمانی نشانه های شاخص در شناخت مزاج سرد است.

حالات رفتاری شاخص افراد داری مزاج گرم برای شناخت مزاج

افراد گرم مزاج عموما میل به هوای سرد و خنک دارند و بیشتر تمایل به خوردن خوراکی های ترش دارند. گرم مزاج ها عموما افرادی عصبی، زودرنج و گاها پرخاشگرند. این دسته مزاجی معمولا دمدمی و بی ثبات هستند و علاقه به تغییر وضعیت دارند. به طور معمول و در شرایط عادی، از نظر ذهنی افرادی شاد و کم دغدغه محسوب می شوند

افراد گرم مزاج افرادی شجاع هستند و بیشتر دارای حسن ظن هستند.

 

 

نقش کیفیت گوارش و فضولات بدن در شناخت مزاج

یکی دیگر از مواردی که برای مزاج شناسی مورد استفاده قرار میگیرد وضعیت گوارش و کیفیت فضولات بدن است.

اگر رنگ مدفوع یا ادرار تیره تر و بدبو تر از معمول باشد دلیل بر گرمی مزاج و غلبه صفرا دارد اما بی رنگ بودن یا کم بودن فضولات شامل ادرار، مدفوع، عرق، مو، ناخن، خون و… دلالت بر سردی مزاج دارد.برای تشخیص نوع مزاج درمانگران طب سنتی از رنگ مدفوع و کیفیت آن استفاده می کنند.

همچنین وجود مشکلات گوارشی، مشکلات معده و روده، نفخ و … می تواند بر سردی دلالت کند. افراد سرد مزاج عموما دارای هضم کند و بی کیفیتی هستند.

 

 

هانیه تقی زاده
هانیه تقی زاده
مشاور شرکت نیوشا نیک | علاقه مند به طب سنتی و گیاهی| طرفدار راه اندازی کسب و کارهای اینترنتی | فارغ التحصیل MBA

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *